LandMet de camperReisblogsReisgidsZimbabwe

Kracht en kraal in Zimbabwe

Power to the women (Click here for English translation)

Klei, water en zon, dat is alles wat we nodig hebben, want vandaag gaan we een kleioven bouwen. En natuurlijk mankracht. Of zal ik zeggen; vrouwkracht? Twintig vrouwen en een paar mannen slaan de handen ineen. Ik mocht mee om foto’s te maken. In Mabale, Zimbabwe.

Met het krieken van de dag start Brian de Landrover. Nou ja, hij rent naast de auto down hill om het een kickstart te geven, daar de choke het niet goed doet. Dan staat de auto met ronkende motor voor ons klaar: Womens’ Day! Niet eens 8 maart en toch staat de ochtend in het teken van vrouwen. Met Marleen Post (eigenaar van Sable Sands, een safarilodge net buiten Hwange National Park), Judith Zuiderwijk (te gast in Sable Sands) en een twintigtal vrouwen uit het dorpje Dete rijden we naar buurdorp Mabale om daar met vereende krachten een kleioven te bouwen. De vrouwen kunnen hiermee lege glazen flessen omsmelten tot kralen waar ze sieraden van maken om te verkopen.

Fondsenwerven voor een school

Het project is één van de vele initiatieven van Marleen, Laurie, Tash en Christabelle; allemaal in het kader van het ‘empoweren’ van de lokale gemeenschap. Daarnaast willen ze fondsen ophalen voor een nieuwe kleuter- en basisschool. Naast het kralenproject, leiden ze twaalf jongemannen op tot timmerman, leren ze herders hoe ze met hun koeien de grond vruchtbaar kunnen maken (terwijl ze de dieren beschermen voor leeuwen en andere roofdieren) en maakt een groep vrouwen kleding. “En hopelijk kunnen we in de toekomst een Bed & Breakfast openen, waarvan de opbrengst ook naar de school zal gaan,” vertelt Marleen.

Hard werk en zacht gezang

In de Landrover rijdt ze ons door ruig terrein naar Mabale, waar een plek in de brandende zon is gekozen om de oven te bouwen. Klei uit een termietenheuvel ligt al klaar om gemengd te worden met water. Gelijk gaan de vrouwen aan de slag met kneden, onder zacht gezang aangegeven door Dorcas Mbedzi, een lokale onderneemster die met deze vrouwen ook de naaiprojecten doet. Elke donderdag werkt ze met hen. “Maar als de oogst binnen is, dan tweemaal per week, want er moet gewerkt worden”, lacht ze haar breedste lach.

Klei en water

Als het eerste kneedwerk is gedaan en de takjes en blaadjes er uit zijn gefilterd, gaan de hompen klei naar het volgende station. Vier mannen kneden het nog eens fijner en schuiven de kleibalen door naar Cedi ‘Beads’, een glaskunstenaar uit Ghana die de skill van kleiovens bouwen vandaag gaat overbrengen aan de vrouwen. Terwijl de zon brandt en tientallen handen in de natte klei wroeten, worden de wanden van de kleioven steeds hoger. Halverwege plaatst Cedi oude ijzeren veren van een landrover in de oven om een rooster te maken.

Bakken in de zon

Na drie uur hard werken rest alleen nog het dichtmaken van de ronde bovenkant. Als de zon de klei heeft gedroogd, snijden ze de volgende dag twee openingen uit, één voor de aanvoer van hout en één voor het plaatsen van de mallen op het rooster. In de mal gaat fijngestampt glas van de vele lege flessen die anders bij het afval terechtkomen. Safarilodges uit de burt kunnen de lege flessen bij de vrouwen inleveren. Het glas wordt in de hete oven samengesmeed tot glinsterende kralen. Over twee dagen start het smeltingsproces al! Daarna gaan de vrouwen nog leren hoe ze van de pasgebakken kralen mooie sieraden kunnen maken.

Spirit

Ongelooflijk bijzonder om te voelen hoeveel spirit er leeft onder deze mensen. De wil om zelf aan de slag te gaan. De groep van oorspronkelijk twintig groeit al snel naar dertig als ook vrouwen uit Mabale aansluiten. Ik zie vrouwen met pen en schriftje om alles te noteren en schoorvoetend worden er zelfs vragen gesteld. Lachend worden we aan het einde van de ochtend uitgewuifd. Op weg naar onze landrover kijken we nog even in de laadbak van de kunstenaar Cedi om te zien wat het resultaat van omgesmolten glas kan zijn. Schitterende armbanden en kettingen lachen ons toe. Ja, dit project gaat zeker handel voor deze vrouwen opleveren. En een boel afval minder!

Update: twee dagen later ging de eerste lading glas al in de oven en kijk wat er uit kwam!!

_ _ _ _ _

Met dank aan:

Marleen & Brian – Sable Sands safarilodge. Sable Sands is een prachtig gelegen lodge aan de rand van Hwange National Park. Alleen al de laatste kilometer off road maakt dat je je werkelijk alles achter je laat. Je verblijft midden tussen de wilde dieren. Marleen Post en Brian Sabeta creëren een speciaal familiegevoel voor de gasten om je bushervaring helemaal compleet te maken – http://www.sablesands.co.zw, Instagram, Facebook.

Laurie en Brent – Soft Foot Alliance. Laurie en Brent leven midden in de bush op een zo natuurlijk mogelijke manier. Zij zijn experts in permacultuur. Ze hebben hun eigen grond vruchtbaar gemaakt en wonen in een zelfgebouwd huis van klei. Laurie is de drijvende kracht achter verschillende duurzaamheidsprojecten – http://www.softfootalliance.comhttp://dancelikeanelephant.blogspot.com/

Tash en Roy hebben een manage en bieden paardenritten aan door de prachtige bush. Roy is gids, maar je zou ‘m ook de olifantenfluisteraar kunnen noemen. Hij kan je de meest waanzinnige ervaring geven tijdens zijn safari’s. Tash bouwt momenteel een Art Centre geheel van afval: de muren bijvoorbeeld worden gebouwd van lege plastic bierflessen, gevuld met zand. Hun stichting heet HARP (Hwange Art & Recycling Project) – http://facebook.com/hwangerecycling

Christabelle Peech – The Hide Community Trust is een beroemde safari lodge die een eigen Community Trust heeft. Christabelle bedenkt en begeleidt projecten voor deze trust waarin ze nauw samenwerkt met verschillende dorpen die grenzen aan Hwange National Park. Door dit soort empowering projecten verbeteren ze vaak de leefomstandigheden van de kinderen en oudere mensen die niet in de toeristische sector werken maar toch meeprofiteren van het geld dat toerisme oplevert – http://www.thehide.com/community

Cedi ‘Beads’ is een kunstenaar uit Ghana en is sinds zijn zevende bezig met kralen. Hij runt de family business, is voorzitter van de Manya Krobo Bead Association en lid van de International Society of Glass Bead Makers. Wereldwijd geeft hij lezingen en hij komt op verzoek naar andere (Afrikaanse) landen om deze vaardigheid aan anderen te leren.

Dorcas Mbedzi is een Zimbabwaanse vrouw met een sterke ondernemersgeest. In het dorpje Dete heeft zij een winkeltje waar ze zelfgemaakte kleding, schorten, kussenslopen en art work verkoopt. Ze leeft er zelf van, maar stimuleert ook andere vrouwen om aan de slag te gaan met naai-, borduur- of ander kunstwerk.


Bron: wij (Gijs en Rian) reizen met onze twee jongens Raf (4) en Finne (1) drie maanden door zuidelijk Afrika: momenteel zitten we in Durban, Zuid-Afrika, waar we vier weken pauze houden. Kunnen we mooi verslag doen van onze indrukwekkende bushervaringen in Zimbabwe en Zambia. Je vindt ons op Instagram en Facebook onder 4flipflops. Gijs schrijft over deze reizen op www.nextdestination.nl

Tags: